Παρουσίαση του Χρηστικού Λεξικού της Νεοελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών από τον Καθηγητή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρ. Χαραλαμπάκη, επιστημονικό συντονιστή του έργου

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Μητρικής Γλώσσας, η Γλωσσολογική Εταιρεία Κύπρου και το Κέντρο Γλωσσών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου υποδέχονται στην Κύπρο τον επιστημονικό συντονιστή του έργου, Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, Καθηγητή Γλωσσολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, για να παρουσιάσει το Λεξικό σε δύο δημόσιες εκδηλώσεις ανοικτές στο κοινό, την Πέμπτη, 26 Φεβρουαρίου στις 17:00 στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου (Καλλιπόλεως 75/Λευκωσία) και την Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου στις 19:00 στο Αμφιθέατρο 1 «Κτήριο Τάσσος Παπαδόπουλος» του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (Γωνία Θέμιδος και Ιφιγενείας/Λεμεσός). Τον Χρ. Χαραλαμπάκη θα προλογίσει η Μαριάννα Κατσογιάννου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, μέλος της Γλωσσολογικής Εταιρείας Κύπρου.

Το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας κυκλοφόρησε στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου του 2014. Καρπός μιας πολύχρονης προσπάθειας που άρχισε το 2003, το «Λεξικό της Ακαδημίας», όπως ήδη το αποκαλούν, παρουσιάζει με επιστημονικό και συστηματικό τρόπο το γλωσσικό πλούτο της ελληνικής και τις εκφραστικές δυνατότητές της, δίνοντας μια καινούργια δυναμική στην περιγραφή του λεξιλογίου της.

Πρόκειται για ένα ογκώδες έργο 1819 σελίδων με τρίστηλη διάταξη, στο οποίο λημματογραφούνται γύρω στις 75.000 λέξεις και εκφράσεις, από τις οποίες ένα σημαντικό ποσοστό είναι αθησαύριστοι επιστημονικοί όροι και 5000 περίπου είναι νεολογισμοί, διεθνισμοί ή μεταφραστικά δάνεια που εντάσσονται για πρώτη φορά στο λεξιλόγιο της ελληνικής και δεν απαντούν σε κανένα άλλο σύγχρονο λεξικό. Το υλικό του το αντλεί από ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων για την ελληνική γλώσσα όπως ο Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΕΘΕΓ), τις βάσεις δεδομένων της ίδιας της Ακαδημίας Αθηνών αλλά και ευρωπαϊκές βάσεις ορολογικών δεδομένων, πολύγλωσσες, όπως η βάση InterActive Terminology for Europe (IATE), ή μονόγλωσσες για ευρωπαϊκές γλώσσες όπως η αγγλική, η γαλλική, η ιταλική ή η ισπανική.

Το λεξικό καταγράφει το λεξιλόγιο της ελληνικής γλώσσας χωρίς να αποφαίνεται σε σχέση με την ορθή ή εσφαλμένη χρήση. «Η Ακαδημία», αναφέρει στον Πρόλογο ο γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών Β. Χ. Πετράκος, «με το Χρηστικό Λεξικό δεν αποβλέπει σε ρύθμιση της γλώσσας, αποδεδειγμένως ανεδαφική, τουλάχιστον από τα χρόνια του Κοραή». Εξηγώντας την επιλογή αυτή, ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, καθ. Χρ. Χαραλαμπάκης, υπογραμμίζει ότι οι εκτιμήσεις για το τι είναι ορθό και τι λανθασμένο «παρουσιάζουν κατά κανόνα έντονα υποκειμενικό και διαισθητικό χαρακτήρα και γι’ αυτό στο παρόν Λεξικό αποφεύγεται συνήθως οποιαδήποτε ρυθμιστική τάση. Συχνά γίνεται αποδεκτό το κριτήριο της χαλαρής νόρμας. … Όταν ακόμα δεν έχει γενικευτεί μια εσφαλμένη χρήση, τότε επιβάλλεται να αναφέρεται εμφατικά το ορθό. Αντίθετα, όταν δυο τύποι βρίσκονται σε έντονο ανταγωνισμό, καταγράφεται και ο εσφαλμένος, με παραπομπή στον ορθό». Η επιλογή αυτή έχει ως αποτέλεσμα να παρατίθενται διττοί τρόποι ορθογράφησης για ορισμένες λέξεις, π.χ. αυγό και αβγό, κτίριο και κτήριο, ορθοπεδικός και ορθοπαιδικός, κ.ά.

Στην παράθεση των πληροφοριών λαμβάνεται υπόψη τόσο η ιστορική όσο και η συγχρονική διάσταση του λεξιλογικού υλικού: σημειώνεται η ημερομηνία πρώτης εμφάνισης μιας λέξης/έκφρασης και η αρχική προέλευση ή πηγή της (αν προέρχεται από ξένη γλώσσα)· γίνεται λεπτομερής παράθεση των συνδυαστικών της δυνατοτήτων (ομορφιά: αγγελική, αξεπέραστη, απίστευτη, απόλυτη, ασύγκριτη, διακριτική, εκθαμβωτική, εκρηκτική, εντυπωσιακή, εξαιρετική, εξωτική, κλασική, μαγευτική, μοναδική, τεχνητή. Ανδρική, γυναικεία, εξωτερική, εσωτερική, πνευματική, σωματική, ψυχική)× δίνεται ο ακριβής υφολογικός προσδιορισμός της· καταγράφονται αυθεντικά παραδείγματα χρήσης καθώς και οι επιστημονικές ονομασίες κοινών ονομασιών όπου κρίνεται αναγκαίο (ζώα ή φυτά).

Η εκδήλωση διοργανώνεται με την ευγενή χορηγία της Εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια Λτδ.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αποταθείτε στο 22893877 ή στο 25002206.

Δελτίο Τύπου_final.docx

Πρόσκληση_Ημέρα Μητρικής Γλώσσας.docx

Πρόσκληση_Ημέρα Μητρικής Γλώσσας.pdf

Advertisements